Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçıları növbəti 5 il ərzində də vergilərdən azad ediləcəklər. Bu, Milli Məclisin Aqrar Siyasət Komitəsinin iclasında "Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına müddətli vergi güzəştlərinin verilməsi haqqında" Qanuna dəyişikliklər müzakirə edilərkən bəlli olub.

Layihəyə görə, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olan (sənaye üsulu ilə) hüquqi və fiziki şəxslər 2014-cü ilin yanvar ayının 1-dən başlayaraq 5 il müddətinə Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hü-quqi və fiziki şəxslərin mənfəət vergisini, əlavə dəyər vergisini, sadələşdirilmiş sistem üzrə vergini, həmin fəaliyyət prosesində istifadə olunan obyektlərdən əmlak vergisini ödəməkdən azaddırlar.

Mia.az xəbər verir ki, iqtisadçı-alim, sabiq deputat Nazim Məmmədovun "Reytinq"ə açıqlamasına görə, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olanlar (torpaq və əmlak vergisi istisna olmaq) növbəti beş il ərzində yenidən vergidən azad edilsə də, bu sahədə hələ də problemlər qalmaqdadır: 

"Biz bunun effektini bazarlarda, marketlərdə hiss etmirik. Əslində, biz bunu hiss etməliydik və milli istehsalçılarımız ərzaq təhlükəsizliyimizi təmin etməliydilər. Çox təəssüf ki, Azərbaycanda idxaldan aslılıq yenə də davam edir. Bunun da köklü səbəbləri var. Bölgələrdə işsizliyin səviyyəsi, bölgədən olan iqtisadi miqrasiya... Təkcə Bakı ətrafında 450 min icazəsiz ev tikilib və onların da böyük əksəriyyəti bölgələrdən gələnlərdir. Bölgədən olan əhali həm kommunal xidmətin aşağı səviyyəsindən, əksər kəndlərə təbii qazın verilməməsindən, həm də yol infrastrukturunun bərbad olmasından və digər iqtisadi-sosial səbəblərdən ölkə daxilində miqrasiyaya məruz qalıblar. Ənənəvi olaraq, öz pay torpaqlarından istifadə etmirlər, kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmurlar. Bu da kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının azalmasına səbəb olur".

Ekspertin sözlərinə görə, vergi güzəştləri ilə yanaşı, digər kompleks addımlar da atılmalıdır. N.Məmmədov bildirib ki, hər şeydən öncə ərzaq məhsulları ilə təminatda idxaldan asılılığı aradan qaldırmaq lazımdır: "Biz bəzi məhsullar üzrə 80 faiz, bəziləri üzrə 60 faiz idxaldan asılıyıq. Bunu Statistika Komitəsi ilə Gömrük Komitəsinin hesabatlarındakı rəqəmlərdə də müşahidə etmişik".

N.Məmmədovun fikrincə, dövlət büdcəsindən kənd təsərrüfatına ayrılan subsidiyaların verilməsində də ciddi problemlər var: "Təkcə "Aqrolizinq" xətti ilə ayrılan vəsaitin həcmi bir milyarddan yuxarıdır. Yəni, kənd təsərrüfatı sektoruna təkcə vergi güzəştləri edilmir. Həmçinin, gübrələrin qiymətinin yarıya qədər dövlət büdcəsi tərəfindən qarşılanması, yanacaq və sürtkü yağlarının xərcinin yarısının büdcədən ödənilməsini də qeyd etmək lazımdır. Kənd Təsərrüfatı Agentliyi tərəfindən verilən güzəştli kreditlər, bununla yanaşı, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vasitəsilə verilən vəsaitlər də kənd təsərrüfatına edilən güzəştlərdir. Amma görünən odur ki, bütün bu tədbirlər nəticə vermir.

Kənd Təsərrüfatı Sovetlər Birliyindən qalmış ənənə ilə idarə olunur, hələ də toxumçuluq və damazlıq təsərrüfatları adı altında keçmiş sovxozlar saxlanılır, nazirlik dövlət siyasəti müəyyən etmək əvəzinə, müxtəlif strukturlar yaradaraq dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitləri "bölüşdürmək"lə məşğuldur, fermerlərə verilən güzəştlərdə ünvanlılıq təmin olunmur.

Əslində, yerlərdə torpaqların həcmini şişirtməklə subsidiyaları mənimsəmək faktları da var. Bunların qarşısını almaq üçün şəffaflıq artırılmalı, subsidiyalar əkin sahələrinə görə deyil, istehsal olunmuş məhsullara görə verilməlidir. Ölkədə istehsal olunan və idxal edilən taxılın miqdarını müqayisə etmək kifayətdir ki, mənimsəmənin həcmi məlum olsun. 

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi iddia edir ki, il ərzində 2 mln 800 min ton taxıl istehsal olunub. Əgər həqiqətən belə olsaydı, onda biz həm çörək məhsulları, həm də ət, süd, yağ, quş əti və s. məhsullarla özümüzü təmin etmiş olardıq. Ölkədə taxıl istehsalı həqiqətən bu qədərdisə, onda niyə ildə 1 mln 400 min ton ərzaq buğdası idxal edirik?".

N.Məmmədov onu da vurğulayıb ki, inhisarçılığın aradan qaldırılması, bazarlara çıxışın asanlaşdırılması, girovsuz kreditlərin verilməsi, ünvanlı olaraq yardımın göstərilməsi yolu seçilməlidir. Yardımlar elə təşkil olunmalıdır ki, rayon icra hakimiyyətlərində və digər dövlət qurumlarında mənimsəmə imkanları məhdud olsun. Ekspert hesab edir ki, inhisarçılıq aradan qaldırılmasa, Azərbaycan iqtisadiyyatında, o cümlədən kənd təsərrüfatı sahəsində köklü dəyişikliklərə nail olmaq mümkün deyil.