Səudiyyə - İran qarşıdurmasının 4 şifrəsi: müharibə qapıda, bəs kim qazanacaq? - Türk yazardan təhlil
09-11-2017 [16:40]
Səudiyyə Ərəbistanında baş verənlərdə 4 hadisə diqqət çəkdi.
Birinci: Livanın baş naziri Saad əl-Haririnin "təhdid edilirəm” deyərək istefa verməsi və Ər-Riyada sığınması.
İkinci: əl-Haririnin istefa verdiyi gün Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilərin Ər-Riyada uzaq mənzilli raketlə hücumu.
Üçüncü: Səudiyyədə korrupsiya əməliyyatının başlanması.
Dördüncü: Trampın "Səudi Aramco” neft şirkətinin hissələrinin Nyu-York birjasında satın almaq üçün hərəkətə keçməsi.
Türkiyəli siyasi yazar Taha Dağlı qeyd edilən bu 4 faktor əsasında baş verənləri belə şərh edir:.
BİRİNCİ: əl-Haririnin atası Refik Hariri Livanın keçmiş baş naziri olub. 2005-ci ildə Beyrutda sui-qəsd nəticəsində öldürüldü. Haririyə sui-qəsd edən İsrail, yoxsa İran-Hizbullah-Suriya üçlüyü idimi? Bu, sual cavabsız qalıb. Sonda günah Suriyanın üzərinə qaldı və Suriya Livandakı hərbçilərini ölkədən çıxartdı. Saad əl-Hariri BMT araşdırmasının nəticələrinə istinadən 2011-ci ildə "Atamı Hizbullah öldürdü” deyərək, Livanın baş nazir postundan istefa etmişdi. Bu gün yenə "atam kimi məni də öldürəcəklər, təhdid altındayam” deyərək istefa verdi.
İstefadan bir həftə öncə İranın dini lideri Xameneinin xüsusi nümayəndəsi Əli Vilayəti Beyrutda Saad əl-Hariri ilə görüşdüyü və ona "sənin də sonun atan kimi olacaq” dediyi iddia edilir. Səudiyyə Ərəbistanı İranın Hizbullah üzərindən əl-Haririyə təhdidini Tehrana qarşı "kozır” olaraq istifadə edir. Hariri ailəsi əvvəldən Səudiyyəyə yaxın olub və daim Hizbulahla münaqişə yaşayıb.
İKİNCİ: Yəməndəki husilər Səudiyyə Ərəbistanı ilə 2,5 ildir müharibə aparır. Husilərin Ər-Riyada atdığı uzaq mənzilli raket İran istehsalıdır. Səudiyyə husilərin raketi İranın təlimatı ilə atdığını iddia edir.
ÜÇÜNCÜ: Səudiyyə Ərəbistanında saray müharibəsi gedir. 11 şahzadənin həbs olunması və mülklərinin ələ keçirilməsi birinci vəliəhd Məhəmməd bin Səlmanın bütün rəqiblərinin sıradan çıxarılması deməkdir. Yeni kral bin Səlman olacaq. Onun atasının ölümündən sonra deyil, sağlamlıq problemlərinə görə taxtdan enməsi ilə kral olacağı gözlənilir.
DÖRDÜNCÜ: "Saudi Aramco” Səudiyyənin milli neft şirkətidir. Tramp bu şirkətin Nyu-York birjasındakı səhmlərini ələ keçirməyi planlaşdırır. Ehtimal olunur ki, Ər-Riyadın təcili pula ehtiyacı var, şahzadələrin həbs olunaraq, mülklərinin əlindən alınmasının səbəbi də budur.
Kim qazanacaq?: Bu prosesin nəticəsində qazanan tərəf ABŞ və İsrail olacaq. Səudiyyənin İranla qarşıdurması İsrailin marağındadır. Amerika isə maddi qazanc əldə edəcək.
Böhranı idarə edən kimdir?: Səudiyyədə baş verənləri idarə edənlərdən biri də Birləşmiş Ərəb Əmirlikləridir (BƏƏ). Bu ölkə də ABŞ-la birgə hərəkət edir. BƏƏ-nin vəliəhd bin Salmanın üzərində böyük təsirə malik olduğu deyilir. Bin Salmanın məhz BƏƏ tərəfindən taxta çıxarılmağa hazırlandığı haqda informasiyalar var idi. Şahzadələrə qarşı son əməliyyat da bu prosesin sonuncu mərhələsi hesab olunur.
Müharibə olacaqmı?: Səudiyyə Ərəbistanı və İran müharibəyə doğru gedir. Yəməndə döyüş uzun zamandır aparılır. İndi Livanda İran-Səudiyyə döyüşü başlaya bilər.
Asif Nərimanlı,
Publika.az
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi