Düşmənin gözdağına çevrilən qala - Cocuq Mərcanlıdan reportaj + FOTOLAR

img

25-10-2017 [14:08]


Ötən ilin aprelində baş tutan döyüşlər zamanı Lələtəpənin ermənilərdən təmizlənməsindən sonra Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndi tam təhlükəsiz bir əraziyə çevrildi.

Qısa müddətdə kəndin bərpa olunması, yeni yaşayış evlərinin tikilməsi ilə bağlı sərəncam verildi. 

Hazırda Cocuq Mərcanlıda 150 evin tikintisi başa çatdırılıb. Bu günə kimi kənddə 50 ailə məskunlaşıb. 100 ailəlik köç isə bu gün-sabah baş tutacaq... 

Doğma yurda qayıdış başlayandan bəri ürəyim hey yavru vətənə sarı getməyə can atırdı. İşlərin çoxluğundan imkan edə bilmirdim.

Adı "cocuq”, özü böyük ümid yeri


Nəhayət, ötən həftə sonu qərar verdim və üzü Cəbrayıla sarı yola çıxdıq. Dayımgil uzun illərdir ki, Biləsuvar rayonundakı Cəbrayılq qəsəbələrində yaşayır. Az-az da olsa, ora gedəndə Cəbrayıla gedirmiş kimi oluram. Vətən olmasa da, camaatımız ordadır...

Cocuq Mərcanlıya səfər Cəbrayıl sakinlərinin kompakt yaşadığı Biləsuvardakı qəsəbələrdən başladı. Günortadan sonra idi. Bəhrəmtəpə dairəsindən bir qədər keçəndən sonra yol nişanlarında Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı yazıları görünür. Bir saat 20 dəqiqə sonra Cocuq Mərcanlının girişinə çatırıq.

Kəndə kimi yol çox rahatdır. Cəbrayıldan köçkün düşən iki qohumum mənimlə birgə kəndin girişində maşından düşdük. Qürur qarışıq sevinclə "Cocuq Mərcanlı” yazılan lövhənin altında şəkillər çəkdirəndən sonra yola davam elədik.

14 yaşlı aşıq: "Ermənilərə acıq veririk”

Kəndə yenicə girmişdik ki, saz sədalarına qonaq olduq. Az irəliləyəndən sonra maşından düşdük. Bir evin qarşısında 13-14 yaşlı bir oğlan balaca qardaşı ilə bir vurçatlasın edirdilər ki, gəl-görəsən. Elə-bil "palatka toyu” qurulub, musiqiçilər məşq edirlər. Dayioğlu Şaiq tez nağaranı götürüb 14 yaşlı aşığa göz edir. "Yanıq Kərəmi” ifa edirlər. Xalaoğlu Malik də telefonla bu maraqlı anları yaddaşa köçürür. Arada imkan tapıb Cocuq Mərcanlının aşığı ilə söhbət edirəm. Sazı texniki avadanlığa qoşub səsgücləndirici ilə kəndə səs-küy salmağının səbəbini soruşdum. 

Cavabı belə oldu: "Mən Cocuq Mərcanlını görməmişdim. Heç burda doğulmamışam da. Amma bura mənim Vətənimdir. Artıq biz köçkün deyilik. Öz kəndimizdəyik. Valideynlərim deyir ki, bu, bizim üçün elə toy-bayramdır da. Sazı "kalonka”ya qoşmuşam ki, hamı səsi eşitsin. Lələtəpədən o tərəfdə ermənilərə acıq veririk”.

Bu evin sahibi deyir ki, qayıdışa kimi Qobuda yaşayırdılar. Köçüb bura gəliblər. Xeyli mal-heyvanları da var. Evin yan təfərində qoyun-quzuları göstərir. 

"Xeyli heyvanımız var. Qobuda köçkün kimi yaşayırdıq, amma indi öz kəndimizdəyik. Adam özünü burda daha yaxşı hiss edir. Allah ordumuzu və Prezidentimizi qorusun. Bu cür evlər tikilib, şəratimiz yaxşıdır. Ordumuz da öndə dağ kimi dayanıb. Ona görə də arxayınıq”, - deyə fikrini tamamlayır.

"Təki onlar əkib-becərsinlər, alver zəifləsə də, olar”

Jurnalist olduğumuzu öyrənəndə Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndindən olan səyyar ticarətçi yaxınlaşıb söz demək istədiyini bildirdi. Deyir ki, camaat bura köçəndən bəri "011”i ilə kənddə meyvə-tərəvəz satır: 

"Doğrusu, şəxsən mənə çox xoşdur ki, daha bir kəndimiz bərpa olub, camaat bura köçüb. Mən də gəlirəm, gündəlik nə lazımdırsa, alırlar. İnşallah, gələn il özləri əkib becərəcəklər. O zaman mənim bazarım öləcək. Amma təki onlar əkib-becərsinlər, alver zəifləsə də, olar. Bir şeyi də deyim ki, burda heç kim narahat deyil. Hərdən atəş səsləri gəlir, amma biz öz ordumuza arxayınıq. Erməni nə "...”dur ki, ondan qorxaq. Hamı öz işində, gücündədir. ("Balaca aşığı” işarə verərək) Baxın, uşaqlar da tam sərbəstdirlər, çalıb-oxuyurlar. Odur ki, hamı arxayın olsun”.


"Qonağımız olun, sizə quzu kəsək”

Bir qədər qabaqda evin həyətində bir neçə nəfəri görüb, o tərəfə gedirik.

"Qonaq qəbul edirsiz?” deyib həyətə girdik. Bir neçə orta yaşlı adamla, bir ağsaqqal kişi taxtadan düzəldilmiş stolun kənarında oturub söhbət edirdilər. Hamısı ayağa qalxıb "Xoş gəlmisiz, buyurun”, cavabını verirlər. Görüşüb əyləşirik. Bir anda çaylar gəldi. 

Bir qurtum alan kimi, ev sahibi Elnur Həsənov sözə başlayır: 

"Biz əvvəl Biləsvuvardakı qəsəbədə qalırdıq. Artıq iki-üç aydır ki, bura köçmüşük. Şükür Allaha, hər şeyimiz var. Artıq heyvanlarımız üçün tövlə də tikmişik. Burda tikinti gedir, hamı gündəlik işləyir. Fəhləyə günə 20 manat verirlər. Şikayətimiz yoxdur. Bir narahatlığımız var. 

Birincisi, burada "Kapitalbank”ın bankomatını qoysalar, yaxşı olar. Pensiyanı, "Çörəkpulu"nu almaq üçün Füzuliyə getməyək. Yəqin ki, burada bankomat qoymaq o qədər də çətin olmaz. Bir də hələlik bizə torpaq payı verməyiblər. Bilmək istəyirdik ki, torpaq sahəsi nə zaman paylanacaq. Hər evə həyətyanı sahə kimi 10 sot torpaq verilib. Amma biz təsərrüfata öyrəşmiş adamıq, istəyirik ki, bu məsələləri işıqlandırasız. Amma ümumi götürdükdə yaradılan şəraitdən razıyıq. Suyumuz, işığımız, qazımız var. Sizin qonaq gəlməyiniz bizə xoşdur. Getməyin, qonağımız olun, sizə quzu kəsim”.

Şəhid atası: "Bura gəlmək bizim borcumuzdur”

Ağsaqqal Şəmil dayı oğlunun dediklərinin bitməsini gözləyir. Ara sakitləşən kimi sözə başladı. Söhbətimizin əvvəlində bizim də Cəbrayıldan olduğumuzu öyrənmişdi: 

"Bura çox yerdən adam gəlir. Xaricilər də gəlir, başqa yerlərdən də. Amma bu gün öz cəbrayıllılarımızın yoxlaması daha sevindirdi bizi. Xoş gəlmisiz, həmişə qapımız açıqdır. Qoy, Cəbrayıldan olan köçkünlər bura qonaq gəlib işğaldakı torpaqların qoxusunu alsınlar. Bura köçəndən bəri xeyli yüngülləşmişəm. Şükr Allaha, şəraitimiz yaxşıdır. Öz camaatımız bizi yoxlayanda daha yaxşı oluruq”.

Atəşkəsin pozulmasından söz düşür. Ağsaqqalın üzündəki, gülüş yoxa çıxır. Gözünün dərinliyindən kədər boylanmağa başlayır. Dərindən köks ötürüb sözünə davam edir: 

"80-nə yaxın yaşım var. Bir ayağım burda, o biri də... Mən nədən qorxacam, burda heç kim ermənidən çəkinmir. Onlar kimdir? Oğlumun biri şəhid olub. Mən şəhid atası kimi bura gəlməyə borcluyam. Lələtəpədə neçə balamız şəhid olub. Onların qanı hesabına öz yurdumuza qayıtmışıq. Bura gəlmək bizim borcumuzdur”.

Şuşaya boylanan qoşa minarə

Üzü yeni tikilən məscidə tərəf yollanırıq. Məscidin həyətinə daxil olanda heç kim gözə dəymədi. Ayaqqabımı soyunub içəri keçdim. Məscidin içərisi həqiqətən də gözəl yığılıb. Bir dəfəyə 300-ə yaxın adam namaz qıla bilər. Sağ tərəfdə qapının açıq olduğunu görüb yaxınlaşdım. Salam verib içəri daxil olanda, bir nəfər ayağa qalxıb salam verdi, "əyləşin” deyərək yer göstərdi. Özünü təqdim elədi, məscidin imamı Elman Piriyev idi. Bir az söhbətləşdik.

Elman müəllim deyir ki, məsciddə hər cür şərait var. Dəstəmaz almaq üçün müvafiq yerlər, qadınların namaz qılması üçün otaqlar nəzərdə tutulub. İmam bizi məscidlə tanış elədikdən sonra çölə çıxırıq. 

"Məscidə gələnlər elə də çox deyil. Gündəlik gəlib namaz qılanlar var. Yəqin ki, növbəti yüz ailə köçəndən sonra Allah evinə təşrif buyuranlar daha çox olacaq”, - dedi.


İmamla görüşüb ayrılırıq. Hava toranlaşmağa başlayır deyə Cocuq Mərcanlı səfərimizi yekunlaşdırmaq qərarına gəlirik. Maşına minib qayıdırıq. Pəncərədən geri baxıram. Xeyli aralansaq da, məscidin qoşa minarəsi görünür. Amma sanki minarələr bizə yox, Şuşaya tərəf boylanır...

Zaur ƏHMƏD, 

Mia.az





Digər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR

Saytda yerləşdirilmiş hər bir materiala olan hüquqlar Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, həmçinin müəlliflik hüququ qanunlarına əsasən qorunur. Müəlliflərin mövqeyi redaksiyanın mövqeyi ilə uyğun gəlməyə bilər. Saytdakı materiallardan istifadə zamanı istinad zəruridir.

"Mia.az Xəbər Portalı" MMC müvafiq dövlət orqanında qeydiyyatdan keçmişdir. © Copyright 2026, MİA