“Nobel”in pərdəarxası sirləri: Qatilə verilməsi nəzərdə tutulan mükafat, yoxsa Tolostoyun 5 il ard-arda məhrum edildiyi oyun?
31-10-2016 [14:26]
Musiqiçi Bob Dilanın ədəbiyyat üzrə "Nobel”ə layiq görülməsi mükafatın tarixində nə ilk, yqəin ki, nə də son mübahisəli və qalmaqallı səhifədir.
Mia.az Strateq.az-a istinadən xəbər verir ki, "Nobel”in ilk təqdimatı da məhz qalmaqalla yadda qalmışdı.
1901-ci ildə fransız şairi Arman Sülli-Prüdom ilk laureat oldu. Sınmış güldan barədə şeiri ilə məşhurlaşmış Sülli-Prüdomun o zamankı əsas rəqibi Lev Tolstoyidi.
"Dirilmə” romanı yenicə nəşr olunmuş rus yazıçısının qalib elan olunacağını bütün dünya gözləyirdi. Amma sən saydığını say, gör Nobel Komitəsi nə sayır…
Növbəti ildə də Lev Tolstoy "Nobel”ə layiq görülmədi. Ard-arda beş il mükafatdan məhrum olan yazıçının bu cür qısnanmasının siyasi səbəbləri vardı. Buna görə də L.Tolstoyun özü mükafatdan rəsmən imtina etdi.
Nobeldən imtina edən digər bir rus yazıçısı Boris Pasternak olub. "Doktor Jivaqo” romanı ilə şöhrət tapan Pasternak vətənindəki qısnanmaya və siyasi təqibə dözməyib mükafatı almadı.
Bundan təxminən on beş il sonra, 1973-cü ildə ABŞ dövlət katibi Henri Kissincer Vyetnamın siyasi xadimi Le Dık Tho ilə Nobel uğrunda rəqabət aparırdı. Qalmaqallı rəqabət vyetnamlı xadimin mükafatdan imtina etməsi ilə nəticələndi.
2000-ci ildə İsveçrə parlamentinin üzvü Mario Fer Stenli "Tuki” Uilyamsın namizədliyi irəli sürdü. O, "Nobel”ə namizədliyi irəli sürülən ilk cinayətkar idi.
Dörd adamın qətlinə görə həbsdə olan S.Uilyams sonda ölüm cəzasına məhkum edildi. Onun bəraəti haqqında xahişnaməni Kaliforniya qubernatoru Arnold Şvartsenegger rədd etdi.
2009-ci ildə Barak Obamanın Nobel Sülh mükafatına layiq görülməsinə dünya təəccüblə qarşıladı.
2011-ci ildə tibb üzrə Nobelə namizəd, amerikalı alim Ralf Steynmenin bircə problemi vardı – o, təqdimat dövründə axirət dünyasında idi. Nobel nizamnaməsinə əsasən isə, mükafat vəfat etmiş şəxsə verilə bilməzdi.
Belaruslu Svetlana Aleksieviçin də siyasi motivlərlə ədəbiyyat "Nobel”i alması şəksizdir.
Aleksand Lukaşenkonun "yarasına duz səpmək” üçün verilən bu "Nobel” kimi daha neçə-neçə laureat qızğın mübahisə və müzakirə mövzusu olub.
Yeri gəlmişkən, ara-sıra siyasətçilər də ədəbiyyat üzrə mükafata layiq görülüb. Onlardan biri Uinston Çörçildir. 1953-cü ildə İkinci dünya müharibəsi ilə bağlı memuarlarına görə "Nobel”ə alan eks-baş nazir bu xəbəri belə qarşılamışdı:"Əminəm ki, sülh yaratdığıma görə layiq görməyiblər”.
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi