"Yenə də manatı inzibati, süni yolla tənzimləməyə çalışır, bu, təhlükəlidir - Ekspertdən bədbin proqnoz
10-02-2016 [09:56]
Bir neçə gündür ki, dolların manata nisbətən ucuzlaşması müşahidə olunur.
Azərbaycanın maliyyə bazarında nə baş verir? İki dəfə kəskin devalvasiyaya məruz qalan manatı nə bahalaşdırır?
İqtisadçı Samir Əliyev AzadlıqRadiosunun suallarını cavablandırır:
– Samir bəy, son günlər dolları manata nisbətdə cüzi bahalaşdıran amillər hansılardır?
– Mərkəzi Bankın hərraca çıxardığı dollara tələbat azalıb. İndiyə kimi bu hərraclarda 30-dan çox bank iştirak edirdisə, indi bu 5-6 bank auksiona qatılır və alınan dolların da həcmində azalma var. Manatın məzənnəsi də buna görə müəyyənləşdirilir. Ancaq bu, məsələnin görünən tərəfidir.
– Bəs görünməyən tərəfi nədir?
– Mərkəzi Bank yenə də inzibati yolla dolların bahalaşmasına imkan vermir. Belə bir təəssürat yaratmağa çalışır ki, bazarda dollar çoxdur, manata problem yoxdur. Bu gün banklar manat qıtlığı çəkirlər. Əllərindəki manatı da verib dollar almaq istəmirlər. Təbii ki, inzibati yol çıxış varianti deyil, 1-ci devalvasiyada olduğu kimi, yenə də manatı inzibati, süni yolla tənzimləməyə çalışır.
– Yanvarda Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Təbii ki, belə getsə, potensial sürətlə azalacaq. Hələlik, manat qıtlığı yaratmaqla vəziyyəti idarə etməyə çalışırlar. Hazırda Mərkəzi Bankın fevralın 1-nə olan valyuta ehtiyatı 4,4 milyard dollardır. Bir ildə təxminən 12 milyarddan 4 milyarda qədər valyuta azalıb. Ölkədə valyuta sabitliyi yaratmaq üçün ölkəyə valyuta axını olmalıdır. İndi bir yola əl atılıb, istiqrazların buraxılmasına qərar verilib. İkinci yol xarici borclanmadı, amma bu istiqamətdə uğurlu nəticəyə inanmıram. Çünki Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankının dünya maliyyə bazarında reytinqi aşağı düşən Azərbaycana əlverişli şərtlərlə kredit verəcəyi inandırıcı görünmür. Azərbaycanı hazırda neftin qiymətinin qalxması xilas edə bilər, özü də 40-50 dollara qalxması yox, ən azı 60 dollara qalxmasından söhbət gedir.
– Bəs ikinci devalvasiyadan sonra bankların kredit portfelində vəziyyət necə olub?
– Banklarda kredit qoyuluşunda və depozitlərdə azalma var. Yeni statistika açıqlanıb, dekabrda kredit və əmanət qoyuluşunda artım görünür, amma əslində, bu, devalvasiyadır, yəni dollarla olan əmanətin manatla ifadə edəndə artım görünür. Belə deyək, 100 dollar 70 qəpikdən götürəndə deyilirdi ki, 70 manatlıq əmanət var, amma indi 100 dollar olub təxminən 150-160manat.Kreditli problemlərin həcmi artıb, 1,5 milyarddan çox olub. Kredit qoyuluşunda azalma baş verib. Məsələn, ev təsərrüfatlarına verilən kreditlərin payı 40 faizdən 38 faizə düşüb. Bu da gözlənəndi.
– Birinci devalvasiya qabağı manatın möhkəmliyi ilə bağlı ən yuxarı səviyyədə açıqlamalar oldu, ikinci devalvasiya qabağı da manatın dollara nisbətində bir stabillik yaranmışdı. İndi maliyyə bazarında baş verənlər, manatın sanki möhkəmlənməsi üçüncü devalvasiyaya hazırlıq təəssüratı yaratmırmı?
– Birinci devalvasiyadan sonra deyirdik ki, manatı sərbəst buraxmaq və yumşaq devalvasiyaya imkan yaratmaq lazımdır. O zaman buna getmədilər və birdən-birə manatı 50 faiz ucuzlaşdırdılar. İndi də manatı inzibati yolla tənzimləməyə davam etdikcə, növbəti, kəskin devalvasiya ehtimalı artır.
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi