Heydər Əliyev bütün sahələrin fenomenal bilicisi idi

Tariximizin nəhəngi Heydər Əliyevlə Naxçıvanda onun kabinetində görüşərkən fikirləşdim ki, nə baş nazir, nə Türkiyənin enerji qurumunun nümayəndələri, nə də mən heç nə demirdik, yalnız Heydər Əliyevdən öyrənmək üçün bəzi suallar verdim. Danışan Heydər Əliyev idi. Biz təkliflər vermək əvəzinə ona qulaq asırdıq. Hamımız yəqinliklə bilirdik ki, Azərbaycanın müstəqil energetika sistemini və sənayesini yaradan Heydər Əliyevdir. O energetikanı bizim hamımızdan, Respublikamızdakı bütün mütəxəssislərdən daha dərin bildiyini, daha fundamental başa düşdüyünü bizimlə söhbətində bir də sübut etdi. Fərqimiz ondaydı ki, biz energetikanı və iqtisadiyyatı bir elm olaraq kitablardan oxumuşduq, Heydər Əliyev isə özü bilavasitə Azərbaycan enerji sistemini, energetika sənayesini, Azərbaycan iqtisadiyyatını yaratmışdı. Ən əsas fərqimiz isə o idi ki, Heydər Əliyev iqtisadiyyatımızın bütün sahələrinin fenomenal bilicisi olan bir şəxsiyyət idi, biz isə öz sahəmizdə olsa-olsa mütəxəssis idik.

Heydər Əliyev Azərbaycan hökumətinə ətraflı tələblər ünvanladı

Heydər Əliyev dedi ki, Naxçıvana yeni güc qoyuluşları lazımdır, Naxçıvanda dağ çayları üzərində yeni su elektrik stansiyaları tikilməlidir. Naxçıvana çoxlu sayda yeni transformatorlar, elektrik şəbəkəsi avadanlıqları lazımdır. O dedi ki, Azərbaycan hökuməti təcili olaraq Naxçıvanın enerji borclarının ödənilməsi və gələcəkdə də enerji ilə təmin olunması üçün İrana və Türkiyəyə ya elektrik enerjisi, yaxud da yanacaq verməlidir. Mən Heydər Əliyevin dediklərini bu yazıda çox qısa və yığcam şəkildə desəm də, o çox müfəssəl və əhatəli danışdı.

Heydər Əliyev dəyərli tövsiyələr verdi

Heydər Əliyev kimi dünya miqyaslı siyasətçi, SSRİ və Azərbaycan iqtisadiyyatını, energetikasını dərindən bilən bir siyasət nəhənginin təcrübəsindən bəhrələnmək üçün ondan soruşdum ki, bizə öz fəaliyyətimizi qurmaq üçün hansı tövsiyələri var?

Heydər Əliyev dəyərli məsləhətlər və tövsiyələr verdi:

1.Azərbaycanda vahid energetika siyasəti aparılması istiqamətində səylərinizi davam etdirin və gücləndirin.

2.Mövcud güclərin faydalı iş əmsalları yüksək olan müasir güclərlə əvəz olunması strategiyalarını respublika iqtisadiyyatının gələcək vəziyyətini nəzərə almaqla hazırlayın.

Heydər Əliyev: "Xarici neft şirkətləri ilə müqavilələr təcili imzalanmalıdır"

Heydər Əliyev həm də xüsusi olaraq vurğuladı ki, xarici neft şirkətləri ilə müqavilələrin təcili olaraq imzalanması lazımdır. Bu müqavilələr Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi yaşamasını və davamlı inkişafını təmin edəcək. Biz neytral dövlət deyilik və neytral ola da bilmərik. Ermənistan Qarabağı işğal edib. Rusiyanın Ermənistanda hərbi bazası var. Ermənilərin dünyanın super dövlətlərində mütəşəkkil diasporaları fəaliyyət göstərir. Ona görə də mövcud vəziyyətdə Azərbaycanın bloklara qoşulması da təhlükəlidir. Belə olan halda Azərbaycanın taleyində xarici ölkələrin neft şirkətləri ilə imzalanmış müqavilələr əsaslı rol oynayacaq. Bu müqavilələr bizə imkan verəcək ki, balanslaşdırılmış iqtisadi və siyasi münasibətlər sistemi qura bilək. Xarici neft şirkətləri ilə imzalanan müqavilələr bizə tam müstəqil və neytral ölkə kimi hərəkət etməyə imkan verəcək. Xarici neft şirkətləri ilə imzalanan müqavilələr neft hasilatının yüksək dərəcədə artımını təmin edəcək. Bununla da müstəqil Azərbaycan iqtisadiyyatının təməli qoyulacaq.

Heydər Əliyevin öncəgörməsini tarix təsdiq etdi

Sonralar mən uzun müddət Heydər Əliyevin "Xarici neft şirkətləri ilə müqavilələr təcili imzalanmalıdır" fikri üzərində çox düşündüm. Heydər Əliyevin dediyini bəzi həmkarlarımla birgə analiz etdik. Hamımız belə qərara gəldik ki, Heydər Əliyev müqavilələrin təcili imzalanmasının vacibliyini deyərkən iqtisadi amillərlə yanaşı, həm də müqavilələrin Azərbaycanın milli təhlükəsizliyində mühüm rol oynayacağına işarə edib.

Heydər Əliyev Azərbaycanı 3 yerə parçalanmaqdan xilas etdi

Heydər Əliyev hakimiyyətə gələn kimi daxili məsələni həll etdi. Yəni Azərbaycanı 3 yerə parçalanmaqdan xilas etdi.

O vaxt da zamanın darlığı neft kontraktlarının imzalanmasını yubatdı. O zaman Azərbaycanı yalnız Türkiyə müdafiə edirdi. Qərb ölkləri Azərbaycanı müdafiə etmirdilər. Bu gün qəti deyə bilərəm ki, Kəlbəcərin işğalı, Azərbaycanın 3 yerə parçalanma təhlükəsinin yaranması Heydər Əliyevin öncəgörməsini bir daha təsdiq etdi.

Heydər Əliyev Azərbaycanı inkişaf və təhlükəsizlik erasına daxıl etdi

Gələcəkdə baş verə biləcək daha böyük təhlükələrin qarşısını almaq məqsədilə Heydər Əliyev Ermənistanla atəşkəs müqaviləsi bağladı. Heydər Əliyev bu tarixi məqamdan və imkandan məharətlə istifadə edərək, Azərbaycanı regional və qlobal iqtisadi və siyasi oyunçuya çevirən "Əsrin kontraktı" adlanan neft müqavilələrini imzaladı! Azərbaycanda dövlət çevrilişlərinə son qoyuldu. Azərbaycan yeni inkışaf və təhlükəsizlik erasına qədəm qoydu!

Ardı var...

Prof.Dr. Qüdrət İsaqov