İran daxilində vəziyyət necədir? - CNN deyir ki...
28-03-2026 [18:55]
Yaxın Şərqdə davam edən hərbi qarşıdurma fonunda İran yalnız xarici cəbhədə deyil, daxildə də ciddi sınaq qarşısındadır. Lakin CNN və digər Qərb mediasının son analizləri göstərir ki, ölkə daxilində gözlənilən sürətli çökmə ssenarisi hələlik reallığa çevrilməyib. Əksinə, İran cəmiyyəti daxilində paralel iki proses – rejimə açıq dəstək nümayişi və eyni zamanda səssiz narazılıq – yanaşı mövcuddur.
Son həftələrdə ölkə üzrə 850-dən çox pro-hökumət aksiyasının keçirilməsi bu mənzərənin ən diqqət çəkən elementlərindən biridir. Bu aksiyalar əsasən dövlət tərəfindən təşkil olunsa da, onların kütləviliyi hakimiyyətin hələ də müəyyən sosial dayaqlara sahib olduğunu göstərir. Küçələrdə nümayiş etdirilən bu dəstək, xüsusilə müharibə şəraitində, rejimin legitimlik görüntüsünü qorumağa xidmət edir. CNN-in yanaşmasına görə, bu, sadəcə propagandadan ibarət deyil. Bu, eyni zamanda sistemin hələ də müəyyən səviyyədə mobilizasiya qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir.
Bununla yanaşı, İran daxilində anti-hökumət narazılığı da mövcuddur, lakin bu narazılıq genişmiqyaslı və koordinasiyalı etiraz dalğasına çevrilə bilmir. Yerli etirazlar, əsasən iqtisadi çətinliklər, müharibənin sosial təsirləri və siyasi narazılıq fonunda baş verir. Lakin sərt təhlükəsizlik tədbirləri – kütləvi həbslər, informasiya məhdudiyyətləri və güclü nəzarət mexanizmləri – bu etirazların genişlənməsinin qarşısını alır. CNN bu vəziyyəti belə xarakterizə edir: “narazılıq var, amma sistemə real təhlükə yaradacaq səviyyədə təşkilatlanmayıb.”
Beləliklə, İran daxilində qüvvələr balansı mürəkkəb və çoxqatlıdır. Hakimiyyət küçə üzərində nəzarəti saxlayır, müxalifət isə parçalanmış və zəif koordinasiyalı vəziyyətdə qalır. Bu reallıq, qısa müddətli perspektivdə rejimin daxildən çökmə ehtimalını aşağı salır. Eyni zamanda, davam edən müharibə və iqtisadi təzyiqlər sistem üzərində uzunmüddətli aşınma (erosion) yaradır ki, bu da gələcəkdə fərqli nəticələr doğura bilər.
CNN-in ümumi qiymətləndirməsinə görə, İran bu gün nə tam sabit, nə də dağılmaq üzrə olan bir dövlətdir. O, daha çox gərgin, lakin idarə olunan bir vəziyyətdədir. Bu isə münaqişənin yaxın perspektivdə daxili partlayışla nəticələnməyəcəyini, əksinə, uzanan və müxtəlif formalarda davam edən bir qarşıdurmaya çevriləcəyini göstərir.
Bu kontekstdə daha geniş geosiyasi nəticələr də diqqətəlayiqdir. Əgər mövcud sistem – yəni İranın dini-siyasi rejimi – bu və ya digər formada özünü qoruyub saxlaya bilsə, bu, region və dünya üçün yeni problemlər mərhələsinin başlanğıcı ola bilər. Belə bir ssenaridə İran öz regional təsir alətlərini saxlamağa çalışacaq, bu isə Yaxın Şərqdə gərginliyin müxtəlif istiqamətlərdə davam etməsinə gətirib çıxaracaq.
Nəticə etibarilə, belə bir perspektivdə Ərəb dünyası, İsrail, Türkiyə, Azərbaycan, Əfqanıstan, Pakistan və Qərb ölkələri üçün yeni təhlükəsizlik və siyasi çağırışlar yaranacaq. Münaqişə formal olaraq səngisə belə, onun mahiyyəti dəyişərək davam edəcək. Başqa sözlə, rejimin qalması münaqişənin bitməsi demək deyil — bu, sadəcə onun yeni mərhələyə keçidi olacaq.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi