Geosiyasi boşluq və rəqəmsal oyun: Azərbaycan fintech yarışında mövqelərini gücləndirir
25-03-2026 [19:25]
Nüfuzlu beynəlxalq maliyyə və texnologiya mediasında maraqlı bir məqalə dərc olundu. “The Fintech Times” platformasında yayımlanan və Richie Santosdiaz tərəfindən qələmə alınan “The Caucasus: Azerbaijan’s Fintech and Digital Ecosystem in 2026” (“Cənubi Qafqaz: Azərbaycanın 2026-cı ildə fintech və rəqəmsal ekosistemi”) adlı yazı Azərbaycanın rəqəmsal transformasiyasına diqqət çəkir.
Cənubi Qafqazda baş verənlər artıq təkcə siyasət və təhlükəsizlik məsələsi deyil. Regionda yeni bir oyun qurulur və bu oyunun əsas alətlərindən biri də fintech-dir. Azərbaycan isə bu dəyişimin mərkəzinə doğru hərəkət edir.
Uzun illər ölkənin iqtisadi modeli enerji resurslarına əsaslanırdı. Bu gün isə paralel olaraq yeni bir istiqamət formalaşır — rəqəmsal maliyyə sistemi. Açıq bankçılıq təşəbbüsləri, ani ödəniş infrastrukturu və rəqəmsal xidmətlərin genişlənməsi göstərir ki, bu transformasiya artıq geri dönməz mərhələyə keçib.
Amma əsas məsələ təkcə texnologiya deyil. Əsas məsələ zamanlamadır.
Rusiya və İranın Qərblə qarşıdurması regionda uzun illər mövcud olan balansı sarsıdır. Bu iki ölkə onilliklər boyu regionda alternativ iqtisadi və siyasi inteqrasiya modellərinin qarşısını alan əsas güclər olub. Bu gün isə onların diqqəti və resursları başqa istiqamətlərə yönəlib. Bu isə real bir geosiyasi boşluq yaradır.
Geosiyasətdə boşluq isə heç vaxt boş qalmır. Məhz bu məqamda Azərbaycan və Türkiyə xətti ön plana çıxır. Orta Dəhliz artıq sadəcə nəqliyyat layihəsi deyil. Bu, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni iqtisadi və maliyyə sisteminin onurğa sütununa çevrilir.
Bu sistemin işləməsi üçün isə təkcə yollar və limanlar kifayət deyil. Ona paralel olaraq rəqəmsal maliyyə infrastrukturu qurulmalıdır. Fintech məhz burada strateji alətə çevrilir.
Sərhədlərarası ödənişlər, rəqəmsal bankçılıq, ani maliyyə əməliyyatları və inteqrasiya olunmuş platformalar yeni iqtisadi əlaqələrin əsasını təşkil edir. Bu baxımdan fintech artıq ayrıca sektor deyil — bu, yeni geosiyasi iqtisadiyyatın infrastrukturu kimi çıxış edir.
Azərbaycanın fintech ekosistemi hələ kiçikdir. Lakin onun əsas üstünlüyü sürət və koordinasiyadadır. Dövlət, bank sektoru və texnoloji şirkətlər arasında qurulan əlaqəli model daha çevik qərar qəbul etməyə və sürətli adaptasiyaya imkan verir.
Bu isə vacibdir. Çünki hazırkı mərhələ uzun sürməyəcək.
Regionda yaranan imkan pəncərəsi qısamüddətlidir. Əgər Azərbaycan bu dövrdə öz rəqəmsal və maliyyə infrastrukturunu gücləndirə bilsə, o zaman təkcə regional iştirakçı deyil, yeni sistemin qurucularından birinə çevrilə bilər. Əks halda isə bu prosesdə passiv rol almaq riski qalır. Reallıq sadədir. Zəiflər mövcud sistemin içində sıxılır, güclülər isə sistemi dəyişir.
Bu gün Azərbaycan qarşısında duran seçim də bundan ibarətdir. Ya dəyişən geosiyasi reallıqdan istifadə edib öz mövqelərini gücləndirmək, ya da başqalarının qurduğu qaydalara uyğunlaşmaq.
Fintech bu seçimdə texniki detal deyil. Bu, strateji alətdir. Və bu alətdən necə istifadə olunacağı Azərbaycanın gələcək iqtisadi və geosiyasi rolunu müəyyən edəcək.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi