ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
13-02-2026 [13:09]
Fevralın 13-də Avropa İttifaqına yaxın olan “eureporter.co” saytında yayımlanan rəyə görə, ABŞ vitse-prezidentinin Bakıya səfəri Vaşinqton–Bakı xəttində yeni mərhələnin başlandığını göstərir.
Məqalə müəllifi, Milli Məclisin üzvü Pərvanə Vəliyeva “A new chapter in US–Azerbaijan relations: Strategic partnership, connectivity and peace” (ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni bir fəsil: Strateji tərəfdaşlıq, əlaqə və sülh) adlı məqaləsində yazır ki, səfər “Washington’s continued engagement in the South Caucasus and its intention to deepen cooperation with Baku” (Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda fəal qalmaq və Bakı ilə əməkdaşlığı dərinləşdirmək niyyətini göstərir.) nümayiş etdirir.
Səfərin əsas nəticəsi ABŞ–Azərbaycan Xartiyasının imzalanmasıdır.
Sənəd üç əsas istiqaməti əhatə edir:
1. Enerji və regional bağlantı, o cümlədən ticarət və tranzit
2. İqtisadi investisiya, xüsusilə süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur
3. Təhlükəsizlik əməkdaşlığı, müdafiə və antiterror sahəsi
Bu çərçivə təsadüfi deyil. Bu, əməkdaşlığı taktiki yox, uzunmüddətli institusional səviyyəyə qaldırır.
Məqalədə qeyd olunur ki, iqtisadi əməkdaşlıq səfərin mərkəzində idi. J.D. Vance-in səfərindən əvvəl Prezident İlham Əliyev ABŞ Ticarət Palatasının enerji, nəqliyyat, texnologiya və ərzaq sektorlarını təmsil edən nümayəndə heyətini qəbul edib. Bu detal göstərir ki, proses siyasi jest yox, biznes və kapital axını üzərində qurulub.
Ən strateji hissə isə TRIPP layihəsidir — Trump Route for International Peace and Prosperity.
Məqalədə deyilir ki, layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında “unimpeded, multimodal connection” yaradacaq. (məhdudiyyətsiz, multimodal bağlantı)
TRIPP dəmir yolu, avtomobil yolu, boru kəmərləri, elektrik ötürmə xətləri və rəqəmsal infrastrukturu birləşdirərək Cənubi Qafqazı Orta Dəhliz üzərindən Avrasiya tranzit mərkəzinə çevirməyi hədəfləyir. Bu artıq regional layihə deyil. Bu, Avropa–Asiya xəttində alternativ logistika arxitekturasıdır.
İlham Əliyevin sitatı məqalədə xüsusi vurğulanır: region qarşıdurma yox, əməkdaşlıq məkanı olmalıdır. Bu ifadə diplomatik ritorika kimi səslənsə də, real məzmunu daha dərindir. Çünki iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişir.
Məqalənin ümumi mesajı aydındır: ABŞ–Azərbaycan münasibətləri enerji tərəfdaşlığından çıxaraq rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və müdafiə koordinasiyasına qədər genişlənir. Bu isə Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini təkcə Cənubi Qafqaz daxilində yox, daha geniş Avrasiya kontekstində gücləndirir.
Bu proses postsovet çərçivəsindən çıxışın davamıdır. ABŞ ilə imzalanmış Xartiya Azərbaycanın artıq Moskva mərkəzli platformalardan kənarda yeni strateji arxitektura qurduğunu göstərir.
Sual budur: bu tərəfdaşlıq taktiki balans siyasətidirmi, yoxsa uzunmüddətli geosiyasi istiqamət dəyişikliyi?
Əgər TRIPP tam işlək hala gəlsə və ABŞ investisiyaları rəqəmsal və müdafiə sektorunda sistemli xarakter alsa, onda bu, regionun güc xəritəsini dəyişəcək.
Bir sözlə, söhbət sadəcə səfərdən getmir. Söhbət geosiyasi trayektoriyadan gedir.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi