"The Washington Post": "İranın gələcəyi və Azərbaycan faktoru"
24-01-2026 [15:49]
"The Washington Post" qəzetində Michael Doran imzası ilə dərc olunan məqalə mühüm bir reallığı açıq şəkildə ortaya qoyur: İranın gələcəyi təkcə Tehranla müəyyənləşmir.
Məqalənin əsas tezisi sadədir: İranın zəif nöqtəsi mərkəz deyil, sərhədlərdir. Farslar mərkəzi yaylada çoxluq təşkil etsələr də, ölkənin ətrafı etnik baxımdan qonşu dövlətlərlə birbaşa bağlıdır. Və bu xəritədə ən kritik xətt Güney Azərbaycandır.
Doran xatırladır ki, İranda yaşayan azərbaycanlıların sayı Azərbaycan Respublikasındakından çoxdur və son illər bu toplumda narahatlıq artır. Türkiyə və Azərbaycan mediasının izlənməsi, ana dilində təhsil tələbi, kimlik şüurunun güclənməsi aşkar şəkildə ortadadır.
Bu, separatizm deyil. Bu, xaos qorxusudur. Xüsusən də belə bir ssenari fonunda. Xamenei gedir, amma sistem qalır. İnqilab Keşikçiləri ideologiyanı atıb fars millətçi diktaturasına çevrilir.
Eyni zamanda Quzey Azərbaycan artıq 1990-cı illərin zəif dövləti deyil. Bu gün Azərbaycan NATO standartlarına yaxın orduya, Türkiyə ilə strateji ittifaqa, İsraillə təhlükəsizlik əməkdaşlığına malik regional aktordur.
Və məhz buna görə Doran açıq şəkildə yazır: ABŞ İranın gələcəyini planlaşdırarkən bölgə ölkələri ilə, xüsusən də Ilham Aliyev ilə məsləhətləşməlidir.
Bu, Qərbin xeyirxahlığı deyil. Bu, demokratiya romantikası da deyil. Bu, soyuq güc hesabıdır. ABŞ İranı dəyişmək üçün şüar demir, xəritəyə baxır.
Güney Azərbaycan məsələsinin yenidən beynəlxalq müzakirə müstəvisinə daxil olması da bunun göstəricisidir. Bu, sabah müstəqillik demək deyil. Amma bu o deməkdir ki, xaos zamanı bu bölgə artıq “kor zona” sayılmır.
İranın gələcəyi təkcə Tehranla müəyyənləşmir. Və bu, region üçün yeni mərhələnin başladığını göstərir.
Güney Azərbaycan məsələsinə Qərbin xüsusi diqqət göstərəcyi barədə mən dəfələrlə yazmışdım.
Əslində bu diqqət həmişə mövcud olub. Çünki Güney Azərbaycan o qədər geniş miqyaslı bir gücdür ki, bunu nəzərə almamaq sadəcə mümkün deyil. Michael Doran öz yazısı ilə bu həqiqəti etiraf etdi və açıq şəkildə dilə gətirdi. Bu baxımdan bu məqalə xüsusi önəm daşıyır. Əminliklə demək olar ki, ABŞ-ın İran siyasətində bundan sonra Güney Azərbaycan faktoru daha qabarıq şəkil alacaq.
Eyni zamanda müəllifin Güney Azərbaycan məsələsi ilə bağlı İlham Əliyevin xüsusi statusda olduğunu da vurğulaması təsadüfi deyil. Yəni bəri başdan bəllidir ki, Amerikanın öz müttəfiqləri ilə bərabər quracağı İran masasında Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də yer alacaq. Artıq bu yanaşma “olmazsa, olmaz” hökmündədir...
Elbəyi Həsənli. Sürix
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi