Müseyib bəy Axıcanov kim olub? - Tarixi faktlar...
06-12-2025 [14:05]
Müseyib bəy Əxicanov (Axıcanov) Qəhrəman bəy oğlu 12 oktyabr 1892-ci ildə Cavad qəzasının Tomarxanlı kəndində (indiki İmişli rayonu ərazisində) anadan olub. Sonradan onun yaxın və uzaq qohum əqrabası indiki İmişli rayonu Cəfərli kəndi yaxınlığına köçmüşlər və həmin ərazi hazırda Axıcanlı kəndi adlanır.
Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, Kür çayının indiki İmişli rayonu ərazisi sahillərində 1940-cı illərə qədər Tomarxanlı kəndi də daxil olmaqla, 12 kiçik kənd olub. Həmin kəndlərdən biri də Axıcanlı adlanıb. İndiki Cəfərli kəndi ilə birləşən Axıcanlı kəndi sonrada yaranmış, eyni adlı başqa bir kənddir.
Müseyib bəy Axıcanov Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tanınmış siyasi xadimi, Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının fəal iştirakçılarından biri, Azərbaycan Parlamentinin üzvü, Zaqafqaziya seyminin Müsəlman fraksiyasının, Zaqafqaziya Federasiyasının süqutundan sonra isə Azərbaycan Milli Şurasının üzvü, Bakı quberniyasının general- qubernatoru olmuşdur.
Müseyib bəy Axıcanov Rəşid bəy Axundzadə ilə bir yerdə Kiyev Müqəddəs Vladimir Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib. (Ukraynanın əsas və ən böyük ali məktəblərindən biri, həmçinin milli elm və mədəniyyət mərkəzi, Ukraynanın ən qədim universiteti). O, Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin ən yaxın dostlarından biri olub.
1918-ci ildə türk ordusu Bakını alandan sonra Fəthi bəy Bakının qubernatoru olanda Axıcanov onun müavini (1918) vəzifəsində çalışıb, sonra isə Bakının qubernatoru (noyabr 1918 - fevral 1919) və Cümhuriyyət parlamentinin ("Müsavat" və bitərəflər fraksiyasının) üzvü olub.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1954-cü ilin 28 mayında Ankarada Kültür Dərnəyindəki çıxışında "adları və xatirələri hamımıza əziz olanların" sırasında Fətəli Xan Xoyski, Nəsib bəy Yusifbəyli, Həsən bəy Ağayev, Səməd Paşa Mehmandarov, Abuzər bəy və Şeyxzamanovla yanaşı Müseyib bəy Axıcanovun da adını çox böyük ehtiramla çəkmişdi.
Məmməd Əmin Rəsulzadə Müseyib bəy Axıcanovu Azərbaycanın İstiqlal Şəhidi adlandırmışdır.
Müseyib bəy Axıcanov görkəmli bəstəkarımız Süleyman Ələsgərovun doğmaca xalası oğludur.
Axıcanov bolşeviklər hakimiyyətə gələndən sonra həbs olunaraq 30 aprel 1920 - ci ildə (bəzi mənbələrdə 6 iyun1920-ci il) 27 yaşında Nargin adasında güllələnib.
Qeyd edək ki, İmişli rayonunda hazırda onun soyadı ilə adlanan Axıcanlı kəndində Axıcanlı kənd tam orta məktəbi uzun illər fəaliyyət göstərib. 2024- 2025- ci dərs ilində həmin məktəbin adı dəyişdirilərək Cəfərli kənd 3 saylı tam orta məktəbi adlanmışdır.
Xatırladım ki, həmin vaxt hansı kənddə bir neçə məktəb varsa onların adı sıra sayı ilə əvəz edilmişdir. Məsələn, həmin vaxt Sarxanlı kəndi ilə bitişik olan Buludlu kəndində də Buludlu kənd tam orta məktəbin adı dəyişdirilərək Sarxanlı kənd 3 saylı məktəb adlanmışdır.
Bu dəyişikliklər hansı məntiqlə edilməsindən asılı olmayaraq tarixi adların ləğv edilməsi baxımından məqsədəuyğun deyil.
Vahid Tağıyev,
Təhsil eksperti
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
İcra başçısı özünü xeyli arıqladıb
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
İsrail Türkiyəyə xüsusi təşəkkür edib: "Terror bizi qorxutmayacaq”
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI
Prezident İlham Əliyev daha bir qanunu təsdiqlədi - Dəyişiklik
İranın Xark adasına hücum olub
İstanbuldakı İsrail Konsulluğunun qarşısında silahlı incident: 3 silahlı şəxs öldürüldü, iki polis yaralandı - FOTOLAR
Türkiyədə zəlzələ olub
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub
Azərbaycan XİN BƏƏ-nin Suriyadakı səfirliyinə hücumu pisləyib
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
"Ayın qolu" layihəsi: martın qalibləri müəyyənləşib
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
“Turan Tovuz"un prezidentini ağır cəza gözləyir - Ehtiram Quliyevin bir cümləsi qıcıq yaradıb?
Türkiyədə daha bir bələdiyyədə əməliyyat: 20 nəfər saxlanıldı
AFFA klub və rəsmilərini cəzalandırdı
AAYDA-nın sabiq sədri 1 milyard manatlıq mənimsəmə iddiasına cavab vermədi - Saleh Məmmədov zəngə elə cavab verdi ki... (VİDEO)
Xocavənd şəhərinə növbəti köç olub
Deputatlar toplanır: daha 11 qanun müzakirə olunacaq - SİYAHI
Qaradağda əməliyyat: 5 nəfər 71 kq narkotiklə tutulub
İstanbulda məşhur sənətçilər qandallandı – Narkotik ittihamı ilə
“Axios” yazır: “İrana qarşı yeni plan hazırlanıb..." - "Trapm o qədər qəzəblidir ki..."
"Razin"də ev şökdü, bir qadın altından belə çıxarıldı - VİDEO
Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
İsrail Livanı yenə vurub – Ölənlər var
Məktəbdə iki şagird bıçaqlandı - Təfərrüat (Yenilənib)
Xəzər dənizində yenə zəlzələ olub (Yenilənib)
İsrailli nazir bir qrup tərəfdarı ilə Əl-Əqsa Məscidinə basqın edib
İş axtaran tələbə qıza əxlaqsız təkliflər edən vəzifəli şəxs qandallandı – Türkiyədə
ABŞ və İsrail Urmiyanı bombalayıb - Hava Limanı və…
İran Küveytə raket atdı – Yaralananlar var
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Əliyar Ağayev cəzalandırıldı
“Təəssüf ki, Amerika xalqı geri dönməyimizi istəyir” – “Məndən olsaydı, İran neftini ələ keçirərdim, kürdlər isə…”
İran ABŞ-ın iki həftəlik atəşkəs təklifini rədd etdi