jpg-1770181910.jpg)
Ahmet Kabaklı: Türk Mədəniyyəti və Ədəbiyyatının VİCDAN SƏSİ
29-07-2025 [15:05]
Ahmet Kabaklı XX əsr Türkiyə ədəbi və ictimai fikrinin formalaşmasında mühüm rol oynamış, həm müəllim, həm yazıçı, həm də ictimai xadim kimi dərin iz qoymuş şəxsiyyətdir.
O, yalnız yazdıqları ilə deyil, həm də milli dəyərlərə sadiqliyi, Türk kimliyinə bağlılığı və maarifçilik fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Kabaklının əsərləri və publisistik çıxışları mədəniyyətə, milli mənsubiyyətə və klassik ədəbiyyatın təbliğinə yönəldilmişdir. Onun həyat və yaradıcılığı yalnız bir yazıçının bioqrafiyası deyil, eyni zamanda bir millətin öz kimliyini axtarışının ədəbi təcəssümüdür.
Ahmet Kabaklı 1924-cü ildə Elazığda dünyaya gəlmiş və ömrü boyu Türk maarifçiliyinin fəal təbliğatçısı olmuşdur. Ərzurum və İstanbul universitetlərində aldığı təhsil onun düşüncə dünyasını zənginləşdirmiş, klassik Şərq və Qərb ədəbiyyatını dərindən mənimsəməsinə şərait yaratmışdır.
Kabaklı uzun illər müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş, ədəbi tənqid və publisistika sahəsində çalışaraq gənc nəslin milli şüurla yetişməsinə töhfələr vermişdir. Onun "Türk Edebiyatı" adlı monumental əsəri təkcə ədəbi icmal deyil, həm də milli özünüdərk manifestidir. Kabaklı burada sadəcə ədəbi fiqurların adını sadalamır, onların ideya dünyasına nüfuz edir, ictimai kontekstlə əlaqələndirir. Bu, onun elmi-tədqiqatçı yanaşmasının maarifçiliklə sintez olunduğunu göstərir.
Ahmet Kabaklının ədəbi baxışlarının mərkəzində Türk milli kimliyinin qorunması dayanır. O, xüsusilə Osmanlıdan Cümhuriyyətə keçid mərhələsindəki ədəbi ziddiyyətləri diqqətlə təhlil edir. Kabaklıya görə, ədəbiyyat yalnız estetika və sənət məsələsi deyil, eyni zamanda bir millətin ruhunu yaşadan vasitədir. Kabaklı ədəbi əsərlərdə milli dəyərlərin tənəzzülə uğradığını gördükdə, publisistik yazılarında bu məsələləri sərt şəkildə tənqid etmişdir.
O, Ziya Gökalp və Mehmet Akif Ersoy kimi milli düşüncəyə malik yazıçıları önə çıxararaq, onların ideyalarını yeni nəsillərə ötürməyə çalışırdı. Bu mənada o, sadəcə bir tənqidçi yox, həm də mədəniyyət keşikçisi idi.
Ahmet Kabaklının publisistik üslubu aydın, səmimi və qətiyyətlidir. O, mürəkkəb cümlə quruluşundan uzaq duraraq, oxucunu düşünməyə, milli və mənəvi dəyərləri yenidən qiymətləndirməyə çağırırdı. Kabaklının məqalələrində əxlaqi və ictimai mövqe ön plandadır. O, modernləşmənin kor-koranə təqlidinə qarşı çıxır, Qərbi mənəvi cəhətdən təhlil edərək milli dəyərlərlə uyğun gələn cəhətləri seçməyə çağırırdı.
Onun köşə yazıları "Türk Edebiyatı" dərgisində və "Tercüman" qəzetində geniş oxucu auditoriyası tərəfindən izlənilirdi. Bu yazılar həm ideoloji, həm ədəbi mübarizə vasitəsi idi. Kabaklı təkcə yazmırdı – o, bir missiyanın daşıyıcısı idi.
Bugünkü qlobal mədəni qarışıqlıq dövründə Ahmet Kabaklıya qayıdış, milli kimlik və mədəni özünüdərki yenidən nəzərdən keçirmək anlamına gəlir. Onun əsərləri və fikirləri bizə göstərir ki, ədəbiyyat sadəcə söz yığını deyil – xalqın yaddaşı, vicdanı və ruhudur. Kabaklının maarifçi, milli və əxlaqi duruşu çağdaş Türk və Azərbaycan ədəbiyyatına da ciddi nümunə ola bilər.
Ahmet Kabaklının həyatı və yaradıcılığı, milli ruhun sözə çevrilmiş formasını axtaran hər bir ədəbiyyatsevər üçün yol xəritəsidir. O, milli dəyərləri qoruyaraq modern dünyada yer almağın mümkünlüyünü göstərmiş, ədəbiyyatla cəmiyyət arasında körpü salmışdır.
Sənan Hüseynov
Mia.az
SON XƏBƏRLƏR
Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini azaldıb, bəs illik inflyasiya? - QƏRAR
72500 manat borcu var, lakin... - İnstitut 7.8 milyon manatlıq tenderin qalibi oldu
"Sürüşmə təhlükəsi var" - Yol polisi sürücülərə xəbərdarlıq edib
Türkiyədə iqtidar partiyasının qərargahına hücum olub - Açıqlama
Azərbaycan nefti cüzi bahalaşdı
Azərbaycanın Körfəz strategiyası: səssiz, amma dərin... - TƏHLİL
GƏNCƏDƏ SENSASİYALI OLAY: "Kəpəz"in bakılı futbolçusu vuruldu, vəziyyəti ağırdır - Ona zərbəni kim endirib? (YENİLƏNİB)
İlham Əliyevlə Paşinyan geniş tərkibdə görüşüblər - BƏƏ-də + FOTOLAR
Günəşdə ard-arda 4 partlama olub - Nələr gözlənilir?
SpaceX və xAI birləşir: süni intellekt orbitə daşınır - Dünya inanılmaz, ancaq gerçək dəyişikliklərə hazırlanır
ABŞ-İran danışıqları nə vaxt olacaq? - Ağ Evdən açıqlama
Qəddafinin varisi öldürüldü, yoxsa... - Müşaviri və rəsmi agentlik "hə", ordu isə "yox" deyir
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
ABŞ-dan İranın hərbi həmləsinə - Reaksiya
Myanmada zəlzələ oldu - 5.9 bal gücündə
İsrail və Azərbaycan süni intellekt sahəsində əməkdaşlıq edəcək - Netanyahunun iştirakı ilə memorandum imzalandı
NATO Baş katibi Kiyevdə: "Yerdə qoşunlar, havada reaktiv təyyarələr, Qara dənizdə gəmilər..." - "Qış soyuq ola bilər, amma yaz mütləq gələcək"
Polkovnik və digər iki nəfərin məhkəməsi davam edir
"Gənclərbirliyi"nin keçmiş futbolçusu geri döndü
MEDİA-nın Müşahidə Şurasının 2026-cı il üzrə ilk iclası keçirilib
"Biz heç bir qanunsuz işlə məşğul olmuruq" - Ümid Abuzərli
Mərkəzi Hərbi-Həkim Komissiyasının sabiq rəisi saxlanılıb
Mədəniyyət naziri ABŞ diplomatı ilə görüşüb
Sosial mediada saxta kredit elanları... - Haker şəbəkəsi zərərsizləşdirildi (DETALLAR)
Azərbaycan Kuboku: təyinatlar bəlli oldu
"Beşiktaş" hücum xəttini gücləndirir - Daha bir transfer xəbəri var
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Fransada təxminən 4,2 milyon bomj var - Hesabat
Ərdoğan Səudiyyə Ərəbistanı və Misirə gedib - FOTO (YENİLƏNİB)
Dünyanı silkələyən "Epşteyn işi": səfir vəzifədən uzaqlaşdırıldı
Harutyunyan, Qukasyan, Sahakyan, İşxanyan.. - Onlar hakim qarşısına bu tarixdə çıxarılır
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasının Preambulası dəyişir - Nələr olacaq? (TƏHLİL)
AQTA yanında İctimai Şuranın sədri vəzifəsinə seçki olub
"Qalatasaray" "Volfsburq"un futbolçusu ilə anlaşdı
"Azercell” “Tələbə Təqaüdü Proqramı 2026”nı elan edir
Elmar Məmmədyarov Epşteynlə görüşüb? – Sabiq nazirdən açıqlama
Veysəloğlu Şirkətlər Qrupuna daxil olan "Ulduz" Şokolad Fabriki KOSHER sertifikatı əldə edib
Aİ ölkələri səfirləri İran Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
"Tiktoker Roşka"nın məhkəmə prosesi təxirə salınıb