Regionda indiyə qədər olan pis-yaxşı nizam dağılır - Ərdoğan planını həyata keçirə biləcəkmi? (TƏHLİL)

img

06-02-2026 [11:29]


Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyinb Ərdoğanın fevralın 3-4-də Səudiyyə Ərəbistanı və Misirə rəsmi səfəri gözlədiyim kimi, yeni hərbi əməkdaşlıq bloku yaratmağa hesablanıb.

Səfərin açıqlanan rəsmi hissəsində Səudiyyə Ərəbistanı ilə müdafiə sənayesi sahəsində, Misirlə isə müdafiə nazirləri arasında çərçivə sazişi imzalandı.

Məsələ ondadır ki, son bir ildə baş verənlər regionun böyük müsəlman ölkələrini ciddi şəkildə narahat etməyə başlayıb. Suriyada qəfil hakimiyyət dəyişikliyi, Qəzza mühairbəsi ilə bağlı ABŞ-İsrail əməkdaşlığı, Yəməndə BƏƏ-Səudiyyə gərginliyi, Sudanda vətəndaş müharibəsinin gedişi, Somalinin paraçalanıb SOmaliland separatçı dövləti yaradılması açıqda hiss olunmasa da, regionun dizaynı prosesidir.

Xüsusən də İrana qarşı ABŞ-İsrail ittifaqının qəfil hücumu göstərdi ki, artıq heç kim bölgədə əmin-amanlıqda deyil. İrana hücumdan dərhal sonra Səudiyyə Ərəbistanının Pakistanla müdafiə paktı imzalaması, Yəməndə BƏƏ ilə qısa, amma ciddi gərginlik ər-Riyadın narahatlığını göstərdi.

Türkiyə Vaşinqtonla aparılan uzun və mürəkkəb diplomatik cəhdlər, Suiryada tətbiq etdiyi təzyiq siyasəti nəticəsində kürd məsələsində Vaşinqtonu geri addım atmağa vadar edə bildi, amma Ərdoğan anlayır ki, bu, taktiki addımdır. Vaşinqton istənilən an kürdləri dirildə bilər.

İsrailin Somalilandı dərhal tanıyıb diplomatik əlaqələr qurması, Sudandakı qanlı müharibə, Liviya ətrafında baş verənlrə göstərdi ki, regionda indiyə qədər olan pis-yaxşı nizam dağılır.

Regionda pis-yaxşı gücə malik və birləşərsə İsrail ABŞ-ın qeyd-şərtsiz dəstəyi ilə apardığı aqressiv siyasəti çərçivələyə biləcək 3 ölkə qalıb: Türkiyə, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı. Pakistan nisbətən uzaqdadır, İran isə tamamilə fərqli cəbhədir.

Ona görə də Ərdoğan Misir və Səudiyyə Ərəbistanına getdi. Misirlə həm Liviyada, həm də Suran və Somali məsələsində koordinasiya qurmaq, Fələstin mövzusunda İsrailə qarşı birgə hərəkət etməyə çalışır. Səudiyyə Ərəbistanı ilə də Suriya, Livan, həmçinin İsrail-Fələstin münaqişəsi mövzusunda əməkdaşlığa ehtiyac var.

Güman edirəm ki, Ərdoğan əgər bacarsa bu ölkələrlə hərbi-siyais ittifaq qurmağa çalışacaq. Ancaq Məhəmmdə bin Salman və Əbdülfəttah əs-Sisinin buna nə cavab verəcəyini demək çətindir. Hələlik ilkin addım olaraq hərbi əməkdaşlqı sazişləri imzalanıb. Amma ittifaq üçün bir çox məsələlərdə anlaşma və ortaq məxrəcə gəlmək lazım olacaq.

Kənan Rövşənoğlu

MİA.AZ

img

Digər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR

Saytda yerləşdirilmiş hər bir materiala olan hüquqlar Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, həmçinin müəlliflik hüququ qanunlarına əsasən qorunur. Müəlliflərin mövqeyi redaksiyanın mövqeyi ilə uyğun gəlməyə bilər. Saytdakı materiallardan istifadə zamanı istinad zəruridir.

"Mia.az Xəbər Portalı" MMC müvafiq dövlət orqanında qeydiyyatdan keçmişdir. © Copyright 2026, MİA