jpg-1583250709.jpg)
Manipulyasiya necə edilir və ya yalan nədir, doğru nədir? - TƏHLİL
29-01-2026 [13:56]
Son günlər Azərbaycan informasiya məkanında Nikol Paşinyanın Ermənistan ordusundakı maaşlarla bağlı açıqlamaları ətrafında süni səs-küy yaradılıb. Sosial şəbəkələrdə belə bir təsəvvür formalaşdırılır ki, guya Paşinyan “erməni əsgərləri azərbaycanlı əsgərlərdən qat-qat çox maaş alır” deyib və bu, artıq bütün ordu üçün keçərlidir. Halbuki bu iddia fakt yox, klassik manipulyasiyadır.
Paşinyan gələcəkdən danışmayıb. O, mövcud iki mexanizmi izah edib. Amma bu mexanizmlər qəsdən ümumiləşdirilərək sanki bütün orduya aid edilmiş kimi təqdim olunur.
Paşinyanın dediyi birinci mexanizm könüllü sertifikasiya sistemidir. Bu sistem çərçivəsində müəyyən testlərdən və peşəkar qiymətləndirmədən keçən hərbi qulluqçuların maaşı artırılır. Paşinyanın sözlərinə görə, sertifikasiyadan keçmiş bəzi sıravi əsgərlər ayda 700 min dram alır ki, bu da təxminən 1850 dollar deməkdir. Zabitlər üçün isə bu məbləğ 1 milyon dramı, yəni təxminən 2650 dolları, 1,5 milyon dramı, yəni 3950 dolları, hətta 2 milyon dramı, yəni 5300 dolları keçə bilər.
Açar məsələ buradadır. Paşinyan “bütün əsgərlər belə maaş alır” demir. O, “sertifikasiyadan keçmiş bəzi hərbçilər” deyir. Bu, normativ maaş yox, stimullaşdırıcı mexanizmdir.
İkinci mexanizm “Defender of the Motherland” (Ana Vətənin müdafiəçisi) proqramıdır. Bu proqram çərçivəsində xüsusi öhdəlik götürən və müəyyən şərtlərlə xidmət edən 19 yaşlı hərbçilərə ayda 500 min ilə 600 min dram arasında maaş verilir. Bu da təxminən 1320–1590 dollar aralığıdır. Bu proqram da kütləvi çağırış sistemi deyil. Məhdud sayda iştirakçını əhatə edən müqavilə əsaslı modeldir.
Manipulyasiya məhz burada başlayır. Sertifikasiyadan keçən azlıq bütün ordu kimi təqdim olunur. Xüsusi proqram çərçivəsində xidmət edənlər adi çağırışçı əsgərlərlə eyniləşdirilir. Mexanizm reallığı ümumi mənzərə kimi satılır.
Azərbaycan oxucusu üçün bunu daha anlaşılan etmək çətin deyil. Azərbaycanda sertifikasiyadan keçən müəllimlər adi müəllimlərdən xeyli yüksək maaş alırlar. Amma bu o demək deyil ki, ölkədə bütün müəllimlər eyni maaşı alır. Sertifikasiya əlavə bacarığı və məsuliyyəti olanlara üstünlük yaradır. Ermənistanda da eyni prinsip tətbiq olunur. Sadəcə müəllimlərə yox, hərbçilərə.
Doğru olan budur ki, Ermənistan ordusunda yüksək maaş alan hərbçilər var. Amma bu, sistemin hamıya şamil edilməsi demək deyil. Yalan olan isə budur ki, bu fakt ümumiləşdirilərək Ermənistan ordusunun bütövlükdə daha yüksək maaşlı olduğu iddia edilir.
Burada məqsəd iqtisadi və ya hərbi müqayisə aparmaq deyil. Məqsəd psixoloji təsirdir. İnsanlara “biz geri qalırıq” hissini aşılamaqdır. İnformasiya müharibəsində ən təsirli silah fakt yox, kontekstdən qoparılmış rəqəmdir.
Və məhz bu cür manipulyasiyalar cəmiyyəti çaşdırır. Tank yox, raket yox, məhz yanlış kontekst bu gün ən təhlükəli silaha çevrilib...
Elbəyi Həsənli. Sürix
SON XƏBƏRLƏR
AHİK-DƏ DƏYİŞİKLİKLƏR
YENİ YAŞ: ATA YOLUNUN LAYİQLİ DAVAMŞISI...
İran prezidenti: "Biz sizinlə münaqişəyə girmək fikrində deyilik”
Kamran Əliyevə ağır itki üz verib
Güclü yağış yağacaq - Xəbərdarlıq
Azərbaycan nefti 123 dollara qalxdı
Azercell Könüllüləri Novruz və Ramazan bayramları münasibətilə xeyriyyə yarmarkası təşkil edib
BU MƏZUNLARA RÜTBƏ VERİLƏCƏK
Qurbanovun bayram belə yadından çıxdı
Rəşad Sadıqov klub rəhbərlərini belə günahlandırdı - Baş məşqçidən cəsarətli sözlər
YENİ NAZİR MÜAVİNİ TƏYİN EDİLDİ
Azərbaycan XİN Tunisi təbrik edib
Ötən gün qanunsuz saxlanılan 15 avtomat, 22 tüfəng aşkarlanıb
Ceyhun Bayramov özbəkistanlı həmkarı ilə Yaxın Şərqdəki təhlükəsizliyi müzakirə edib
Səudiyyə Ərəbistanı: Ərazimizə 41 PUA və 3 raket hücumu keçirilib
İran: Əli Məhəmməd Naini bu səhər öldürülüb
"Mançester Yunayted" "Nyukasl"ın kapitanını heyətinə qatmaq istəyir - 80 milyon avro
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Şahbaz Şərif: İlham Əliyevlə danışığımda azərbaycanlı qardaş və bacılarımızla həmrəyliyimi təsdiq etdim
Konfrans Liqası: 1/4 finalda oynayacaq komandalar bəlli olub
Avropa Liqası: 1/4 finala yüksələn komandalar bəlli oldu
Sergen Yalçın: "Qaldığımız yerdən davam edəcəyik"
Ukraynanın Bakıdakı səfirliyi Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Avropa İttifaqının Nümayəndəliyi Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 33 nəfər tutulub
Ötən gün itkin düşən 14 nəfər tapılıb
Azərbaycan nefti 122.7 dollara satılır - 4.91 dollar bahalaşdı
Qazaxıstan rəsmi olaraq yeni konstitusiya qəbul edib
"Real Madrid" Tibo Kurtua ilə bağlı açıqlama yaydı
"Nyukasl" "Lens"in gənc qapıçısı ilə maraqlanır
Küveyt: İrandan 18 PUA hücumu həyata keçirilib, 13-ü məhv edilib
Netanyahu mətbuat konfransı keçirərkən İran İsrailə raket atıb
Almaniya millisin heyəti açıqlanıb - Leroy Sane milliyə dəvət edilib
Fransa millisinin heyəti açıqlanıb
"İnter"in hücumçusu Fil Dişi Sahili millisini seçib
"Beşiktaş" öz meydançasında "Kasımpaşa"ya xal vermədi
Neftçalada avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb
Paşinyanla Marta Kos Ermənistan və Aİ arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini müzakirə ediblər
Tramp Yaxın Şərqə qoşun göndərmək barədə danışıb
Şahbaz Şərif və Ərdoğan İranın hücumlarını müzakirə ediblər