Ölümsüzlük ideologiyası və yeni elitizm...
16-01-2026 [14:47]
Müasir texnoloji diskursda ölümsüzlük artıq mifologiya və ya dini anlayış kimi deyil, texniki problem kimi təqdim olunur. Bu yanaşmanın ən məşhur simalarından biri Elon Muskdır. Onun "insanları ölümsüz etmək üçün onlara yüklənmiş proqramı dəyişdirmək lazımdır" fikri sadəcə futuristik bir metafora deyil. Bu fikir tamamilə yeni bir ideologiyanın qısa ifadəsidir.
Bu ideologiyanın mərkəzində bir iddia dayanır: insan təbiət deyil, konfiqurasiyadır.
Texnologiya elitləri insanları bioloji aparat, neyron şəbəkələri və davranış modelləri kimi oxuyurlar. Bu baxışda ölüm qaçılmaz bir sonluq deyil, əksinə dizayn qüsurudur. Yaşlanma təbii bir proses deyil, dəyişdirilə bilən bir koddur. Təhlükəli dönüş buradan başlayır. Çünki biologiyada ölüm günah deyil, bir funksiyadır. Ölümdə heç bir fərq yoxdur, bədəni qoruyan mexanizmdir. Onu ləğv etmək yalnız insan ömrünü uzatmaq demək deyil, insan anlayışının mahiyyətini dəyişdirmək deməkdir.
Tarix boyu ölməzlik ideyası hamı üçün deyil, seçilmişlər üçün nəzərdə tutulub. Dünən şəhər, din və mif idi, bu gün isə laboratoriya, çip və alqoritmdir. Texnologiya ölməzliyi də eyni məntiq üzərində qurulub. Bu, bahalıdır, bahalıdır və infrastrukturla əlaqəli informasiya inhisarını tələb edir. Bu, qaçılmaz olaraq iki uğur sinfi yaradır: ölümü dəf edə bilənlər və ölümü yaşamalı olanlar.
Ölümsüzlük ideoloqları iddia edirlər ki, insanlar və şüur kopyalana bilər. Lakin əsas sual cavabsız qalır. Şüur informasiya cəmiyyətidir, yoxsa yaşanan təcrübələr toplusudur? Bir qəribi qovmaq mümkündür. Bu, davranışı modelləşdirməkdir. Lakin ağrını, qorxunu və peşmançılığı kopyalamaq mümkün deyil. Kopyalanan "mən" bloklanmayacaq. O, mənim simulyakrumumdur. Bu, ölməzlik deyil, ədədi kölgədir.
Yeni elitizm klassik elitizmdən fərqlidir. İlk dövrlərdə elita torpaq, silah və kapital üzərində qurulurdu. Bu gün o, informasiyanın öyrənilməsinə, texnologiyanın yaranmasına və insan biologiyasını dəyişdirmək imkanına əsaslanır. Bu, sadəcə sosial fərq deyil. Bu, ontoloji fərqdir. Bir qrup insan ölümlü olaraq qalır, digəri isə bərpa olunan varlıq statusu qazanır. Buna görə də, birlik anlayışı qurulmur və mənasızlaşır.
Ölüm sadəcə son deyil. O, məsuliyyət yaradır, mənanı gücləndirir və vaxtı dəyərli edir. Ölümsüz insan üçün heç bir problem yoxdur. Seçim yoxdursa, seçim də yoxdur. Seçim yoxdursa, məkan aşınır. Sonsuz zaman qarşısında həm vicdan, həm də risk daha ucuzlaşır. Bu səbəbdən, ölümün ləğvi insanı gücləndirmir, onu etik cəhalətdən zəiflədir.
Nəticədə, ölümsüzlük ideologiyası insanı sağaltmağı vəd edir, amma əslində onu dəyişdirməyi planlaşdırır. Bu dəyişiklik bütün uğurlu insanlar üçün deyil, texnologiyaya sahib olan azsaylı insanlar üçün nəzərdə tutulub. Məsələ həyatın uzunluğunda deyil. Sual budur ki, ölümlə kim məşğul ola bilər?
Əgər seçilmişlər üçün ölümsüzlük mümkün olarsa, bu, artıq mənəvi nailiyyət deyil, yeni elitizmin təzahürü olacaq. Və o dünyada insan ölümdən azad ola bilər, amma insanlıqdan yox.
Elbəyi Hasenli. Surix
Mia.az
SON XƏBƏRLƏR
SpaceX və xAI birləşir: süni intellekt orbitə daşınır - Dünya inanılmaz, ancaq gerçək dəyişikliklərə hazırlanır
ABŞ-İran danışıqları nə vaxt olacaq? - Ağ Evdən açıqlama
Qəddafinin varisi öldürüldü, yoxsa... - Müşaviri və rəsmi agentlik "hə", ordu isə "yox" deyir
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
ABŞ-dan İranın hərbi həmləsinə - Reaksiya
Myanmada zəlzələ oldu - 5.9 bal gücündə
İsrail və Azərbaycan süni intellekt sahəsində əməkdaşlıq edəcək - Netanyahunun iştirakı ilə memorandum imzalandı
NATO Baş katibi Kiyevdə: "Yerdə qoşunlar, havada reaktiv təyyarələr, Qara dənizdə gəmilər..." - "Qış soyuq ola bilər, amma yaz mütləq gələcək"
Polkovnik və digər iki nəfərin məhkəməsi davam edir
"Gənclərbirliyi"nin keçmiş futbolçusu geri döndü
MEDİA-nın Müşahidə Şurasının 2026-cı il üzrə ilk iclası keçirilib
"Biz heç bir qanunsuz işlə məşğul olmuruq" - Ümid Abuzərli
Mərkəzi Hərbi-Həkim Komissiyasının sabiq rəisi saxlanılıb
Mədəniyyət naziri ABŞ diplomatı ilə görüşüb
Sosial mediada saxta kredit elanları... - Haker şəbəkəsi zərərsizləşdirildi (DETALLAR)
Azərbaycan Kuboku: təyinatlar bəlli oldu
"Beşiktaş" hücum xəttini gücləndirir - Daha bir transfer xəbəri var
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Fransada təxminən 4,2 milyon bomj var - Hesabat
Ərdoğan Səudiyyə Ərəbistanı və Misirə gedib - FOTO (YENİLƏNİB)
Dünyanı silkələyən "Epşteyn işi": səfir vəzifədən uzaqlaşdırıldı
Harutyunyan, Qukasyan, Sahakyan, İşxanyan.. - Onlar hakim qarşısına bu tarixdə çıxarılır
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Konstitusiyasının Preambulası dəyişir - Nələr olacaq? (TƏHLİL)
AQTA yanında İctimai Şuranın sədri vəzifəsinə seçki olub
"Qalatasaray" "Volfsburq"un futbolçusu ilə anlaşdı
"Azercell” “Tələbə Təqaüdü Proqramı 2026”nı elan edir
Elmar Məmmədyarov Epşteynlə görüşüb? – Sabiq nazirdən açıqlama
Veysəloğlu Şirkətlər Qrupuna daxil olan "Ulduz" Şokolad Fabriki KOSHER sertifikatı əldə edib
Aİ ölkələri səfirləri İran Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
"Tiktoker Roşka"nın məhkəmə prosesi təxirə salınıb
"Çatlayın, partlayın, ölün" - Rəqsanə ilə şoumen aparıcı barışdı, izləyiciləri aşağıladılar + VİDEO
Sektor ləğv olundu, "alma ovçusu" yeni vəzifəyə gətirildi
GƏNCƏDƏ SENSASİYALI OLAY: "Kəpəz"in bakılı futbolçusu vuruldu, vəziyyəti ağırdır (YENİLƏNİB)
Yazıçılar Birliyinin növbəti qurultayının tarixi məlum olub
KREDİT MÜQAVİLƏLƏRİ: banklar sənədləri niyə tələsik imza atdırır?
ÇL-dən milyonlarq azanan "Qarabağ" 100 min avroya futbolçu alıb
AHİK-də daha bir dəyişiklik - Jurnalist vəzifədən niyə ayrıldı?
“Baku Medical Plaza” qanunsuzluq: səhv aparılan sinəkiçiltmə əməliyyatı və...- Cərrah 15 min təzminat ödəyəcək
Bakıya sulu qar və qar yağacaq - Sabahın hava proqnozu
"Mercedes"dən FIA-ya şikayət olunub - Səbəb bəllidir, cavab isə...
"Beşiktaş" afrikalı yarımmüdafiəçi ilə anlaşdı