jpg-1583250709.jpg)
Ölümsüzlük ideologiyası və yeni elitizm...
16-01-2026 [14:47]
Müasir texnoloji diskursda ölümsüzlük artıq mifologiya və ya dini anlayış kimi deyil, texniki problem kimi təqdim olunur. Bu yanaşmanın ən məşhur simalarından biri Elon Muskdır. Onun "insanları ölümsüz etmək üçün onlara yüklənmiş proqramı dəyişdirmək lazımdır" fikri sadəcə futuristik bir metafora deyil. Bu fikir tamamilə yeni bir ideologiyanın qısa ifadəsidir.
Bu ideologiyanın mərkəzində bir iddia dayanır: insan təbiət deyil, konfiqurasiyadır.
Texnologiya elitləri insanları bioloji aparat, neyron şəbəkələri və davranış modelləri kimi oxuyurlar. Bu baxışda ölüm qaçılmaz bir sonluq deyil, əksinə dizayn qüsurudur. Yaşlanma təbii bir proses deyil, dəyişdirilə bilən bir koddur. Təhlükəli dönüş buradan başlayır. Çünki biologiyada ölüm günah deyil, bir funksiyadır. Ölümdə heç bir fərq yoxdur, bədəni qoruyan mexanizmdir. Onu ləğv etmək yalnız insan ömrünü uzatmaq demək deyil, insan anlayışının mahiyyətini dəyişdirmək deməkdir.
Tarix boyu ölməzlik ideyası hamı üçün deyil, seçilmişlər üçün nəzərdə tutulub. Dünən şəhər, din və mif idi, bu gün isə laboratoriya, çip və alqoritmdir. Texnologiya ölməzliyi də eyni məntiq üzərində qurulub. Bu, bahalıdır, bahalıdır və infrastrukturla əlaqəli informasiya inhisarını tələb edir. Bu, qaçılmaz olaraq iki uğur sinfi yaradır: ölümü dəf edə bilənlər və ölümü yaşamalı olanlar.
Ölümsüzlük ideoloqları iddia edirlər ki, insanlar və şüur kopyalana bilər. Lakin əsas sual cavabsız qalır. Şüur informasiya cəmiyyətidir, yoxsa yaşanan təcrübələr toplusudur? Bir qəribi qovmaq mümkündür. Bu, davranışı modelləşdirməkdir. Lakin ağrını, qorxunu və peşmançılığı kopyalamaq mümkün deyil. Kopyalanan "mən" bloklanmayacaq. O, mənim simulyakrumumdur. Bu, ölməzlik deyil, ədədi kölgədir.
Yeni elitizm klassik elitizmdən fərqlidir. İlk dövrlərdə elita torpaq, silah və kapital üzərində qurulurdu. Bu gün o, informasiyanın öyrənilməsinə, texnologiyanın yaranmasına və insan biologiyasını dəyişdirmək imkanına əsaslanır. Bu, sadəcə sosial fərq deyil. Bu, ontoloji fərqdir. Bir qrup insan ölümlü olaraq qalır, digəri isə bərpa olunan varlıq statusu qazanır. Buna görə də, birlik anlayışı qurulmur və mənasızlaşır.
Ölüm sadəcə son deyil. O, məsuliyyət yaradır, mənanı gücləndirir və vaxtı dəyərli edir. Ölümsüz insan üçün heç bir problem yoxdur. Seçim yoxdursa, seçim də yoxdur. Seçim yoxdursa, məkan aşınır. Sonsuz zaman qarşısında həm vicdan, həm də risk daha ucuzlaşır. Bu səbəbdən, ölümün ləğvi insanı gücləndirmir, onu etik cəhalətdən zəiflədir.
Nəticədə, ölümsüzlük ideologiyası insanı sağaltmağı vəd edir, amma əslində onu dəyişdirməyi planlaşdırır. Bu dəyişiklik bütün uğurlu insanlar üçün deyil, texnologiyaya sahib olan azsaylı insanlar üçün nəzərdə tutulub. Məsələ həyatın uzunluğunda deyil. Sual budur ki, ölümlə kim məşğul ola bilər?
Əgər seçilmişlər üçün ölümsüzlük mümkün olarsa, bu, artıq mənəvi nailiyyət deyil, yeni elitizmin təzahürü olacaq. Və o dünyada insan ölümdən azad ola bilər, amma insanlıqdan yox.
Elbəyi Hasenli. Surix
Mia.az
SON XƏBƏRLƏR
AHİK-DƏ DƏYİŞİKLİKLƏR
YENİ YAŞ: ATA YOLUNUN LAYİQLİ DAVAMŞISI...
İran prezidenti: "Biz sizinlə münaqişəyə girmək fikrində deyilik”
Kamran Əliyevə ağır itki üz verib
Güclü yağış yağacaq - Xəbərdarlıq
Azərbaycan nefti 123 dollara qalxdı
Azercell Könüllüləri Novruz və Ramazan bayramları münasibətilə xeyriyyə yarmarkası təşkil edib
BU MƏZUNLARA RÜTBƏ VERİLƏCƏK
Qurbanovun bayram belə yadından çıxdı
Rəşad Sadıqov klub rəhbərlərini belə günahlandırdı - Baş məşqçidən cəsarətli sözlər
YENİ NAZİR MÜAVİNİ TƏYİN EDİLDİ
Azərbaycan XİN Tunisi təbrik edib
Ötən gün qanunsuz saxlanılan 15 avtomat, 22 tüfəng aşkarlanıb
Ceyhun Bayramov özbəkistanlı həmkarı ilə Yaxın Şərqdəki təhlükəsizliyi müzakirə edib
Səudiyyə Ərəbistanı: Ərazimizə 41 PUA və 3 raket hücumu keçirilib
İran: Əli Məhəmməd Naini bu səhər öldürülüb
"Mançester Yunayted" "Nyukasl"ın kapitanını heyətinə qatmaq istəyir - 80 milyon avro
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Şahbaz Şərif: İlham Əliyevlə danışığımda azərbaycanlı qardaş və bacılarımızla həmrəyliyimi təsdiq etdim
Konfrans Liqası: 1/4 finalda oynayacaq komandalar bəlli olub
Avropa Liqası: 1/4 finala yüksələn komandalar bəlli oldu
Sergen Yalçın: "Qaldığımız yerdən davam edəcəyik"
Ukraynanın Bakıdakı səfirliyi Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Avropa İttifaqının Nümayəndəliyi Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 33 nəfər tutulub
Ötən gün itkin düşən 14 nəfər tapılıb
Azərbaycan nefti 122.7 dollara satılır - 4.91 dollar bahalaşdı
Qazaxıstan rəsmi olaraq yeni konstitusiya qəbul edib
"Real Madrid" Tibo Kurtua ilə bağlı açıqlama yaydı
"Nyukasl" "Lens"in gənc qapıçısı ilə maraqlanır
Küveyt: İrandan 18 PUA hücumu həyata keçirilib, 13-ü məhv edilib
Netanyahu mətbuat konfransı keçirərkən İran İsrailə raket atıb
Almaniya millisin heyəti açıqlanıb - Leroy Sane milliyə dəvət edilib
Fransa millisinin heyəti açıqlanıb
"İnter"in hücumçusu Fil Dişi Sahili millisini seçib
"Beşiktaş" öz meydançasında "Kasımpaşa"ya xal vermədi
Neftçalada avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb
Paşinyanla Marta Kos Ermənistan və Aİ arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsini müzakirə ediblər
Tramp Yaxın Şərqə qoşun göndərmək barədə danışıb
Şahbaz Şərif və Ərdoğan İranın hücumlarını müzakirə ediblər